Burdur

Türkiye’nin Akdeniz Bölgesi’nde bulunan bir ilidir. Burdur’un plaka kodu 15, il sınırlarındaki toplam nüfus 256.803’tür. Merkez nüfusu : 78.400’dür

Tarih 

Klasik Grek Çağın’da Psidya olarak isimlendirilen bu bölgeye Türklerin gelişi 1071 Malazgirt Muharebesi’ne dayanır. Bugünkü Burdur toprakları Anadolu Selçuklu Devleti idaresinden sonra [Hamitoğul Beyliği] eline geçmiş. 1391 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1852’de yapılan yöresel idare reformu ile Burdur Sancağı olmuş ve Cumhuriyetle birlikte 11 merkezi olmuştur. Şu anda Burdur ili, merkez ilçeyle birlikte 11 ilçeden oluşmaktadır.

Coğrafya 

Burdur ili 36-53 ve 37-50 kuzey enlemleri ile 29-24 ve 30-53 doğu boylamları arasında yer alır. Burdur, Göller Yöresi veya Göller Bölgesi adı verilen bölgede yer almaktadır.
İlin doğal yapısı oldukça engebelidir. İl arazisinin
%60.6’si dağlık,
%2.7’si yayla,
%19’u ova ve
%17.6’si engebelidir.
Burdur ili tümü ile 950 metre uzerindedir ve genel yüksekliği (ortalama) 1000 metredir. Burdur’a
güneyden Batı Torosların uzantıları üzerindeki Boncuk Dağları, Elmalı Dağı ve Katrancık Dağı,
doğudan yine Batı Torosların uzantısı olan Kuyucak ve Dedegöl Dağı,
kuzeyden Burdur Gölü ve Karakus Dağı sırası,
batıdan ise Acıgöl ve Eseler Dağları gibi doğal sınırlarla çevrilmiştir. En yüksek yeri ise 2598 metrelik Koçaş Dağıdır.
Burdur ili topraklar genelde killi ve kireçlidir.
Burdur güneyde Antalya, batıda Denizli, güneybatıda Muğla, kuzeyde Afyon ve kuzeydoğuda Isparta illeri ile sınırlıdır.

Burdur Akdeniz Bölgesinde karasal ic tarafinda yer aldığından karasal iklim hüküm sürmekte olup, kış mevsimi sert ve genellikle kar yağışlı, yaz mevsimi ise kurak ve sıcak geçmektedir.
Burdur’da bol sayıda göl ve orta boy akarsu bulunmaktadır.
Türkiye’nin önemli göllerinden olan Burdur Gölü her türlü su sporları için elverişlidir. İlin diger önemli gölleri ise Salda, Yarışlı, Karataş ve Gölhisar Gölüdür. Birçok sulama göletlerinin yani sıra, Karacaören, Yapraklı, Onaç 1 ve Onaç 2 ve Karamanlı Barajları vardır.

İlçeler

Yüzölçümü 6887 kilometrekare olan Burdur ilinin 2010 TUIK verilerine göre merkez ilçe ile beraber 11 ilçe, 19 belde ve 182 köyü vardır.Bu ilçeler alfabetik olarak Ağlasun, Altınyayla, Bucak, Çavdır, Çeltikçi, Gölhisar, Karamanlı, Kemer, Tefenni ve Yeşilova şeklinde sıralanmaktadır.
Ağlasun
Altınyayla
Burdur merkez
Bucak
Çavdır
Çeltikçi
Gölhisar
Karamanlı
Kemer
Tefenni
Yeşilova

GEZİLECEK YERLER
Tarihi Eserler
Ulu Cami: Şehir merkezinde Pazar mahallesinde bir tepe üzerinde yer alan Ulu Cami Felekküddin Dündar Bey tarafından 1294 yılında yaptırılmıştır.
İncirhan: Bucak ilçesinin 7 km. batısına düşen İncirdere köyündedir. Anadolu Selçuklu sultanlarından Gıyaseddin Keyhüsrev bin Keykubad tarafından 13. yy.da yaptırılmıştır. Hanın en dikkat çeken tarafı oldukça büyük ve sade olan kitabeli giriş kapısıdır.
Susuz Kervansaray: Bucak ilçesi Susuz köyündedir. Anadolu Selçuklu devri 13. yy. kervansaraylarındandır. İpek Yolu üzerinde bulunur. Kareye yakın dikdörtgen planlı hanı en çok göze batan yeri batı cephesindeki giriş kapısındadır.
Konaklar
İl merkezindeki sivil Osmanlı mimarisini yansıtan Taşoda, Çelikbaş, Baki Bey ve Mısırlı konakları görülmeye değer güzelliktedir.

Milli Parklar
Sütçüler Sığla Ormanı
Burdur – Sütçüler Sığla Ormanı Tabiatı Koruma Alanı
Konumu: Akdeniz bölgesinde,Burdur ili, Bucak ilçesi,Kızıllı köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Saha 88.5 Ha.dır.
Ulaşım: Sütçüler ilçesine 59 km. mesafededir.
Özellikleri: Nadir ve tehlikeye maruz bir tür olan sığla ağacının en elit ve izole yayılışı bu sahada görülmektedir. Bilim ve eğitim amaçlı kullanımlarla gelecek nesillerin istifadesine sunulması düşünülmüştür.
Sığla (Liquidambar orientalis),kızılçam (Pinus brutia),sığ saçlı meşe(Quercus callis), kızılağaç (Almus glutinosa), çınar(pilanatus orientalis) bitki türlerini oluşturmaktadır.
Sahada dağ keçisi(cagra aegagrus), sincap(Sciurus vulgaris) çeşitli sürüngen ve amfil türleriyle çok sayıda yengeç bulunmaktadır.

Mağaralar
İl sınırlarındaki İnsuyu Mağarası önemli bir turizm değeridir.
İnsuyu Mağarası
Yeri: Burdur
Burdur-Antalya karayolunun 13 kilometresinde yoldan 900 m. doğuda, Mandıra köyündedir.
Özellikleri: Toplam 597 m. uzunluğunda yatay ve kuru bir mağaradır. Uygun ulaşımı bulunduğu için Türkiye’de turizme açılan ilk mağaralardan biridir. Kalker tortulanmalarından türlü şekil ve yapıda meydana gelen sarkıt ve dikitlerin teşekkül tarzları dikkate alınarak mağaranın binlerce yıl evvel teşekkül ettiği tahmin edilmektedir. Mağara içinde girintili-çıkıntılı muhtelif istikametlere açılan dehlizlerde yer alan irili ufaklı 9 göl mevcuttur.
Mağara içinde serin ve temiz bir hava cereyanı vardır. Bir kısım mağara sularının şeker ve mide hastalıklarına şifalı olduğuna inanılmaktadır. Mağara civarında İl Özel İdaresince kurulmuş bir konaklama tesisi vardır.

Göller
Burdur Gölü: Şehir merkezine 4 km. uzaklıktadır. Burdur Gölü tektonik bir göldür. Dünyada nesli tükenmekte olan “dikkuyruk” ördeklerinin % 70′ine ev sahipliği yapmaktadır. Endemik kuş türlerinin barınma alanı olan Burdur Gölü uluslararası öneme sahip bir sulak alandır. 85 kuş türü yaşar.
Salda Gölü: Türkiye’nin en temiz ve derin gölüdür. Suyunun temizliği ve berraklığı ile Burdur’un en güzel mesire yeridir.
Karacaören Barajı: Aksu çayı üzerindeki baraj Bucak ilçesine 35 km uzaklıktadır. Bölgenin enerji ve sulama ihtiyacını karşılamanın ötesinde doğal güzellikleri ile mesire yeri olarak ilgi görmektedir.

Kuş Gözlem Alanı
Çorak Gölü Kuş Alanı,Solda Gölü Kuş Alanı,Karataş Gölü Kuş Alanı,Varışlı Gölü Kuş Alanı ve Burdur Gölü Kuş Alanı Burdur ili sınırları içinde bulunmaktadır.
Müzeler ve Örenyerleri
Müzeler Burdur Müzesi
Adres: Özgür Mah. Cevizli Sok. No:7 – Burdur
Tel: (248) 233 10 42

Örenyerler
Sagalossos Örenyeri – Ağlasun İlçesi
Kremna Örenyeri – Bucak/Çamlık Köyü
Keraitae Örenyeri – Bucak/Belören
Milias Örenyeri – Bucak/Kocaaliler
Sia Örenyeri – Bucak/Karaot
Kodrula Örenyeri – Bucak/Kestel
Bubon Örenyeri – Gölhisar
Kibyra Örenyeri – Gölhisar
Mallos Örenyeri – Merkez/Karacaören
Olbasa Örenyeri – Kemer/Belenli
Kormasa Örenyeri – Merkez/Çallıca
Takina Örenyeri – Yeşilova
Lisinia Örenyeri – Merkez/Karakent Köyü
Hacılar Höyükleri – Merkez Hacılar Köyü
Kurçay Höyük – Merkez/Kuruçay Köyü
Yassıgüme Höyüğü – Merkez/Yassıgüme Köyü
Gölde Höyüğü – Merkez/Gölde Köyü
Yarköy Höyüğü – Merkez/Yarıköy/Soğanlı
Aziziye Höyük – Merkez/Aziziye
Eğneş Höyüğü – Merkez/Çallıca
Höyücek Höyük – Bucak Merkez
Tepecik Höyük – Bucak Merkez
İncirdere Höyük – Bucak Merkez Karaaliler
Ürkütlü Höyüğü – Bucak Ürkütlü
Uğurlu Höyük – Bucak Uğurlu Köyü
Çavdır Höyük – Çavdır/Merkez
Höyükköy – Tefenni/Merkez
Beyköy Höyük – Tefenni/Beyköy
Karamusa Höyük – Tefenni/Karamusa
Dereköy Höyük I-II – Yeşilova/Dereköy
Gebren Höyük – Çaltepe Köyü
Genceli Höyük – Yeşilova/Genceli
Yazı Höyük – Yeşilova/Büyükyaka
Hancarlı Höyük – Yeşilova/Karaatlı
Bademli Höyük – Karamanlı/Bademli
Büdemli Tümülüsleri – Karamanlı/Bademli
Harmankaya Tüm. I-III – Karamanlı/Bademli
Düğer Tüm. I-IV – Merkez/Düğer
Hacılar Tümülüsü – Merkez/Hacılar
Yuvalak Tümülüs – Tefenni/Yuvalak
Kayadibi I-II – Yeşilova/Kayadibi
Karaatlı Tümülüsü – Yeşilova/Kayadibi
Topraktepe Tümülüsü – Gölhisar/Uylupınar
Salda Gölü – Yeşilova
Düğer Küçük Ada – Merkez/Düğer
Düğer Böcülü Tepe – Merkez/Düğer
Balbura Örenyeri – Altınyayla
Yarışlı Höyük – Yeşilova – Yarışlı Köyü
Karaçağıl Tümülüsü – Çacdır – Kayacık
Asartepe Örenyeri – Ağlasun/Hisarköy
Örtülü Antikkent – Burdur/Merkez
Uylupınar Nekropolü – Gölhisar/Uylupınar
İnsuyu Mağarası – Burdur/Çineovası
Ulu Camii ve Saat Kulesi – Burdur/Merkez
İstasyon Höyük – Burdur/Merkez
Sandarium Antikkenti – Ağlasun Merkez
Yalakasar Antikkenti – Ağlasun Merkez
Kaletepe Göz. Kulesi – Merkez
Apollon Perminun – Buca
Karain Mağarası – Ağlasun
Günalan Nekropol – Burdur/Günalan Köyü
Antik Kale – Ağlasun
Asartepe – Bucak/Kızılkaya
Yanıktaş Kaya Kap. – Bucak
Döşeme Tümüşüs – Ağlasın
Merkez Büyük ve Küçük Höyük – Yeşilova
Çeltikçi Höyük – Çeltikçi Çerpiş Höyük

Antik Kentler
Sagalassos: Burdur’a 30 km. Ağlasun 7 km. uzaklıktadır. Bugün kalıntıları hala ayakta olan ve Belçikalı bir ekiptarafından kazısı yapılan antik şehir, M.S II. yy.da en parlak dönemini yaşamıştır.
Cremna: Burdur’a 45 km. uzaklıkta bulunan Bucak ilçesinin 25 km. doğusundaki Çamlık Köyü’ndedir. En parlak dönemini M.S. II yy.da yaşayan Cremna Antik Kenti bir Psidya şehridir. Roma Çağı’na ait eserler hala ayaktadır. Akropol (yukarı şehir) kısmında forum (meydan), bazilika (mahkeme salonu) kilise Elsodra (Kemerli yapısı) ve kütüphane yapısı vardır. Bu binada yapılan kazılar sonunda içinden 9 adet mermer tanrı heykeli ortaya çıkarılmıştır. Bunlar Burdur Müzesinde sergilenmektedir.
Cibyra: İl merkezine 108 km. uzaklıkta bulunan Gölhisar ilçesinin batısında bulunan üç tepe kurulu olan Cibyra Antik kenti Oineanda Balbura, Bubon (İbecik) antik şehirlerinin birleşerek meydana getirdikleri Tedropolis’in başkentidir. Cibyra’da ayakta kalan başlıca yapılar; stadyum, aşağı ve yukarı agora, Belediye meclis salonu, tiyatro, mezarlılar ve anıtsal su yoludur.
Kuruçay Höyüğü: Burdura 15 km. uzaklıkta Kuruçay köyü sınırları içinde prehistorik bir höyüktür.

NE YENİR?
Burdur il merkezi Yukarı Pazar Semtinde üretilen “ceviz ezmesi” olarak adlandırılan ceviz tatlısı ve Burdur’a has “Burdur şiş” tadılmaya değerdir. Sagalassos Antik Kenti yolu üzerinde bulunan alabalık tesislerinde dinlenerek, yöreye has yoğurt ile alabalık yenebilir.

NE ALINIR?
Bakırcılar çarşısında işlenerek süslenmiş bakır hediyelik eşyalardan alınabileceği gibi özel sipariş de verilebilir.

Kaynak : wikipedia.org

Yazar: Mehmet

Bir Cevap Yazın